Uit de Nationale Enquête “Werken in de zorg”, gehouden door Menzis, blijkt dat het personeel in de zorg niet bepaald positief is over de toekomst van de zorg. Bijna tweederde van de ondervraagden verwacht dat de kwaliteit van de zorg afneemt. Als belangrijkste redenen worden genoemd; te weinig geld voor de zorg, te hoge werkdruk en te veel administratie. De helft van de werknemers denkt wel eens na over een baan buiten de zorg.

De enquête, gehouden onder mensen die werken in ziekenhuizen, thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, huisartsenzorg en fysiotherapie is door 4144 zorgverleners ingevuld.

Werkdruk
Ruim de helft van de werknemers in de zorg (53%) geeft aan dat er te weinig tijd is om al het werk te doen. Tweederde heeft het gevoel dat ze daardoor minder goed voor patiënten kunnen zorgen. Opvallend is dat zorgverleners veel tijd kwijt zijn aan hun administratie. Negen op de tien deelnemers aan het onderzoek werkt als uitvoerende in de zorg. Toch besteden zij maar liefst 40 procent van hun tijd aan administratieve taken.

Onderzoeker Menzis is bezorgd. Voldoende, goed en gemotiveerd personeel is onmisbaar om zorg voor iedereen toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwaliteit te houden. Het is daarom belangrijk dat het huidige personeel blijft en niet vertrekt naar een baan buiten de zorg.

Politiek en verzekeraars onvoldoende
De politiek krijgt van de werknemers in de zorg gemiddeld een 4,1 als rapportcijfer. De ondervraagden vinden dat er meer geld voor de zorg beschikbaar moet komen. Ook zijn ze volgens Menzis niet tevreden met de marktwerking. Die zou volgens de ondervraagden de zorg ten koste van de patiënt duurder maken. Scoort de politiek slecht, zorgverzekeraars scoren met een 4,7 niet veel beter. Zij zouden te veel naar hun eigen belang kijken en zijn volgens het personeel vooral uit op winst.

Agressie
Bijna de helft van het zorgpersoneel heeft elke maand wel eens met agressie op het werk te maken. Ruim een kwart zelfs wekelijks. Zij hebben vooral te maken met verbale agressie (schelden, ruzie maken). Dit komt vooral voor binnen de geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en ouderenzorg.

Harmoniemodel
De Unie berichtte al eerder over de ontevredenheid van zorgmedewerkers zoals die ook nu weer uit het onderzoek van Menzis komt. Kennelijk is er nog weinig verbetering te melden. Toch zijn er werkgevers die het anders doen, die wel de urgentie zien van een andere werkwijze als het gaat om personeelsbeleid en arbeidsvoorwaarden. Initiatieven als de magneetziekenhuizen en het Planetreemodel, en soortgelijke modellen, komen hier en daar onder de aandacht. Ook nemen medewerkers met succes zelf het initiatief voor verbetering van hun werkomstandigheden, zoals dat is gebeurd bij het Buurtzorgconcept. Van de volgende tien door medewerkers genoemde redenen om in de zorgsector te gaan werken, worden op dit moment alleen de eerste twee waargemaakt. De nummers drie en vier staan zwaar onder druk vanwege de grote krapte op de arbeidsmarkt: De werkdruk is te hoog.

1 Zekerheid van werk
2 Het werk is dichtbij: zorg is overal
3 Werken in een goed team met een leuke sfeer.
4 Werken aan een kwaliteitsproduct
5 Een goed salaris
6 Veel waardering van de werkgever
7 Werken met flexibele contracten en werkroosters
8 Voldoende opleidings- en doorgroeimogelijkheden
9 Regelvrijheid in het werk
10 Familie en vrienden benijden je om je leuke baan!

Positief
De zorgsector verkeert dan ook in de gelukkige omstandigheid dat zij met betrekkelijk weinig inspanning en kosten een wereld te winnen heeft door werkelijk in te zetten op verbetering van de bovengenoemde punten. De concurrentie op de arbeidsmarkt zal alleen maar groter worden en de zorgsector doet er te weinig aan om de omstandigheden van het werk en de arbeidsvoorwaarden te verbeteren. The only way is up zogezegd. Werkgevers kunnen aan hun eigen medewerkers te vragen hoe verbeteringen mogelijk zijn. Dat moet niet al te moeilijk zijn.