Vragen over de Cao VVT

Pauze
Wanneer is een pauze "eigen tijd"?
Na vijf en een half uur werken moet je een pauze hebben in eigen tijd van minimaal een half uur. Binnen het tijdsbestek van vijf en een half uur moet je een doorbetaalde pauze krijgen van maximaal 15 minuten. In de praktijk heb je (als je fulltime werkt) dus in de ochtend en middag een pauze van 15 minuten (baas zijn tijd) en tussen de middag een pauze van een half uur. De cao schrijft zelfs voor dat per gewerkt dagdeel er één pauze (tot max. 15 minuten) moet worden gegeven, dus ook in de avond. Soms komt het voor dat de werkgever zowel in de ochtend als in de middag een half uur pauze geeft, waarvan dan in totaliteit 30 minuten als eigen tijd en dertig als werktijd wordt beschouwd. Dit is toegestaan, uiteraard als dit tevoren met de OR is afgesproken.

Hoe lang mag een pauze duren?
De pauze in de tijd van de baas mag maximaal 15 minuten duren en de pauze tussen de middag (eigen tijd) minimaal een half uur. Binnen de cao is afgesproken dat een pauze van 1 tot 3 uren een gebroken dienst is die enkel op verzoek van de werknemer mag worden gegeven. Zie overigens ook bij: wanneer is pauze eigen tijd.

Pauze en onafgebroken rust
Bij een pauze in eigen tijd moet onafgebroken rust gewaarborgd zijn. Dus geen oproepen (via de pieper) van bewoners/cliënten.

55+ of seniorenregelingen
55+ en arbeidsduur
Medewerkers die vóór 1 april 2004 gebruik maakten van de toenmalige 55+ regeling (= enkel voor fulltimers geldt 4 uur per week minder werken tegen inlevering van de vergrijzings(verlof)uren) kunnen hiervan gebruik blijven maken. Dit is de zogenaamde garantieregeling.

55+ en diensten
55 plussers worden als regel vrijgesteld van alle nachtdienst gerelateerde diensten: Nachtdienst, slaapdienst, consignatiedienst en bereikbaarheidsdienst. Tenzij de werknemer zelf hierom verzoekt.

Diensten
Moet iedereen onregelmatige diensten draaien?
Neen, er is een uitzondering voor 55 plussers, althans voor nachtdienst en nachtdienstgerelateerde diensten (nachtdienst, slaapdienst, consignatiedienst en bereikbaarheidsdienst). Voor het overige geldt dat iedere werknemer (dus ook 55+) op onregelmatige uren kunnen worden ingeroosterd.

Ik heb een vast contract waarin vermeld staat dat ik alleen op dinsdag en donderdag hoef te werken. Nu zegt mijn werkgever dat ik op alle dagen inzetbaar moet zijn. Kan dit zomaar?

De inzetbaarheid in combinatie met de op dit ogenblik door de werkgever gewenste flexibiliteit van de werknemer leidt ertoe dat dit mogelijk is. Advies onzerzijds is om met uw werkgever in overleg te gaan ten einde te grote flexibiliteit te vermijden.

Overwerk en/of meerwerk en/of referteperiode
Wat is overwerk?
Overwerk is het aantal uren dat de werknemer boven de vastgestelde maximum werktijd arbeid verricht; zeg maar alle uren meer dan (gemiddeld) 36 uur per week. Zie ook referteperiode.

Wat is meerwerk?
Meerwerk is als er sprake is van meer werken dan het overeengekomen aantal arbeidsuren, doch minder dan de vastgestelde werktijd (dus minder dan 36 uur per week). Zie ook referteperiode.

Wat is de referteperiode?
De referteperiode is een in de cao genoemde periode (26 weken voor fulltimers en 52 weken voor parttimers) waarvan het gemiddeld aantal gewerkte uren wordt gemeten. Is bij deeltijders het aantal gewerkte uren meer dan overeengekomen, maar minder dan de maximale arbeidstijd (36 uur per week), dan krijgt betrokkene deze uren als extra gewerkte uren uitbetaald.

Voor fulltimers en voor parttimers (deeltijders) die zelfs meer dan fulltime gemiddeld hebben gewerkt (bezien over de referteperiode) geldt dat over de meergewerkte uren de overwerkregeling van toepassing is.

Vakantie, vakantieregeling, verlofmandje
Wat moet ik verstaan onder het verlofmandje?
Vanaf 1 januari 2009 is er voor de VVT sprake van een verlofmandje. Dit is een per leeftijd verschillend aantal uren verlof dat de werknemer op jaarbasis heeft. Onder verlof wordt in dit verband verstaan het vakantieverlof, compensatie feestdagen en het bijzonder verlof.

Hoeveel vakantie mag ik achter elkaar opnemen?
Uw werkgever is u volgens de cao verplicht de mogelijkheid te bieden tot het opnemen van drie weken vakantie (aan een stuk), waarbij ook het weekend voorafgaand en het weekend op het einde van de vakantie de werknemer vrij van dienst moet zijn. Natuurlijk kunt u in overleg met uw werkgever een langere vakantieperiode afspreken, doch korter kan enkel op verzoek van de werknemer.

Wie bepaalt wanneer ik vakantie opneem?
De werknemer vraagt doorgaans de vakantie aan. De werkgever stemt in met de aangevraagde vakantie tenzij de belangen van de afdeling of dienst zich hiertegen verzetten.

Wat is een vakantieregeling?
Onder een vakantieregeling wordt verstaan een instellingsregeling betreffende het opnemen c.q. aanvragen van vakantie. De meeste werkgevers hebben een dergelijke regeling met de ondernemingsraad afgesproken. Overtuigt u van het bestaan hiervan binnen uw instelling.

Hoe worden de uren voor (vakantie)verlof afgeschreven?
Indien een werknemer verlof opneemt, zal een aantal verlofuren worden afgeschreven dat overeenkomt met het aantal uren dat de werknemer op die dag volgens de vastgestelde werktijden (al dan niet volgens rooster) zou hebben gewerkt. Indien nog geen rooster of werktijd is vastgesteld op het moment waarop het verlof wordt afgesproken, kan ervan worden uitgegaan dat tijdens het aangevraagde verlof het gemiddeld aantal uren zou worden gewerkt, en dus dat aantal uren van het verlof dient te worden afgeschreven.

Hoe wordt (vakantie)verlof vastgesteld?
Allereerst bepaald artikel 7:638 BW dat de werknemer ieder jaar in de gelegenheid gesteld moet worden het minimum aantal vakantiedagen op te nemen (recuperatiefunctie). De wet staat het toe om nadere afspraken in de cao over vakantiedagen op te nemen. Zo regelt de cao dat de werkgever verplicht is de werknemer ieder jaar in de gelegenheid te stellen (vakantie)verlof op te nemen. Het verlof wordt, tenzij de belangen van de afdeling of dienst waar de betrokken werknemer is aangesteld zich hiertegen verzetten, overeenkomstig de wensen van de werknemer – desgewenst onderbroken – verleend. De werknemer kan ten minste aanspraak kan maken op een vakantieverlof van drie weken aaneengesloten met inbegrip van de weekends daaraan voorafgaand en daarop aansluitend.

Vervolgens wordt (vakantie)verlof als volgt vastgesteld:
De werknemer laat zijn wensen voor het opnemen van vakantie aan de werkgever weten. Dit kan schriftelijk, maar het is geen vereiste. In principe regelt het vakantiereglement het vaststellen van vakantie op organisatieniveau. De werkgever zal bekijken of er gewichtige redenen zijn die zich tegen het verzoek van de werknemer verzetten. Van gewichtige reden is sprake indien de belangen van de afdeling zich verzetten en de bedrijfsvoering of continuïteit van de zorg in het gedrang komt. Wanneer er geen gewichtige redenen zijn stelt de werkgever de vakantie vast.

Is het mogelijk (vakantie)verlofuren van een bepaald jaar mee te nemen naar de daarop volgende jaren en hoe lang blijven ze geldig?
Ja. Werknemers zijn niet wettelijk verplicht de jaarlijkse opgebouwde vakantiedagen ook daadwerkelijk in datzelfde jaar op te nemen. Het is volgens artikel 7: 642 BW mogelijk om verlofdagen te sparen, maar deze mogelijkheid wordt wel in tijd beperkt. De rechtsvordering tot toekenning van verlofdagen verjaart na verloop van 5 jaar na de laatste dag van het jaar waarin de aanspraak is ontstaan.

Hoe werkt het opnemen van feestdagen voor part-time medewerkers?
Voor de werknemer die een vast patroon gedurende (maximaal) drie dagen per week werkt en die in ieder geval op maandag en/of donderdag werkzaam is regelt artikel 6.2 lid 2 CAO VVT een aanvullende bepaling. Hierin is geregeld dat een werknemer die gedurende een vast patroon werkzaam is en op maandag en donderdag werkt, het recht heeft om in de gelegenheid gesteld te worden op (een) andere dag(en) dan op die feest- en gedenkdagen zijn werkzaamheden te verrichten. De ratio hierachter is dat een dergelijke werknemer nadeel zou kunnen ondervinden doordat feest- en gedenkdagen veelal op donderdag en maandag vallen. Op deze wijze hoeft de werknemer geen structureel nadeel te ondervinden van de integratie van feestdagenverlof.

Mag de werkgever (vakantie)uren uitbetalen?
In artikel 7:640 BW lid 1 is geregeld dat de werknemer geen afstand kan doen van zijn aanspraak op vakantie tegen schadevergoeding. De verkoop van bovenwettelijke vakantiedagen is mogelijk in een Meerkeuzesysteem van arbeidsvoorwaarden en ook in een levensloopregeling. Belangrijk is wel dat het gaat om bovenwettelijke vakantiedagen.

Volgens het Burgerlijk Wetboek vindt uitbetaling van vakantierechten plaats bij het einde van het dienstverband. Indien aan het einde van het dienstverband vakantiedagen worden uitbetaald, dan wordt hierover ook nog vakantiebijslag berekend maar geen eindejaarsuitkering.

Mag een werkgever met een werknemer overeenkomen dat vakantiedagen vervallen in afwijking van de wettelijke verjaringstermijn indien zij niet in het jaar van opbouw zijn opgenomen?

In artikel 7: 645 BW is uitdrukkelijk bepaald dat van artikel 7:642 BW niet ten nadele van de werknemer mag worden afgeweken (dwingend recht). Indien een dergelijke bepaling toch wordt overeengekomen kan het slechts een sturende werking hebben. Echter de werknemer kan de nietigheid van het beding altijd inroepen.

Wat voor soorten verlof zitten in het verlofmandje?
De dagen in het verlofmandje zijn bedoeld om aan te wenden voor vakantie, snipperdagen, het vrij zijn op feest- en gedenkdagen en verlof in verband met zogenaamde persoonlijke omstandigheden en het voldoen aan wettelijke verplichtingen.

In het verlofmandje is opgenomen:

• het vakantieverlof inclusief leeftijdsuren;
• Feest- en gedenkdagen
• Verlof in verband met persoonlijke omstandigheden en het kunnen voldoen aan de wettelijke verplichtingen (voorbeeld; aangifte van geboorte en overlijden). Onder het begrip bijzondere omstandigheden valt in elk geval: huwelijk/registratie partnerschap, verhuizing, bevalling echtgenote/partner inclusief kraamverlof, huwelijksjubilea, overlijden van huisgenoten of één van zijn bloed- en aanverwanten in de rechte lijn en in de tweede graad van de zijlijn (voorbeeld: (schoon)broer/zus).

Het verlof is mede bedoeld voor die persoonlijke gebeurtenis waarbij de werknemer aangeeft in verband met het overlijden van een van zijn huisgenoten of een van zijn bloed- of aanverwanten in de rechte lijn en in de tweede graad van de zijlijn rouwverlof te willen opnemen.

Hoe zit het met verkregen rechten voor de medewerkers die voorheen onder de CAO V&V vielen?
Het systeem van het verlofmandje is per 1 januari 2009 ingevoerd voor werknemers die eerst onder de CAO V&V vielen. Voor de volgende groepen medewerkers zijn garantieregelingen getroffen:

Werknemers die vóór 1 januari 2009 in dienst zijn bij een V&V organisatie en de leeftijd van 55 jaar hebben bereikt behouden het recht op 108 uren verlof. Voor deze werknemer geldt een (vakantie) verlofmandje van in totaal 335 uur bij een arbeidsduur van gemiddeld 36 uur per week.

Werknemers die voor 1 april 2004 al gebruik maakten van de zogenaamde 55 + regeling, blijft een garantie bestaan. De regeling wordt vanaf 1 januari 2009 toegepast met inachtneming van de navolgende (vakantie)verlofuren bij een salaris dat het bedrag behorend bij inpassingstabelnummer 35 niet overschrijdt: 242 uren; bij een salaris dat het bedrag behorend bij inpassingstabelnummer 35 overschrijdt: 243 uren. Deze garantieregeling is opgenomen in Bijlage C in artikel 1 lid 2 sub c CAO VVT.

Ziekte en/of vakantie
Kan ik als ik ziek ben op vakantie gaan?
Ja. U moet dan wel eerst toestemming vragen aan uw bedrijfsarts en natuurlijk uw werkgever (die het als regel goed vindt als de bedrijfsarts ermee instemt). Het is niet toegestaan dat uw werkgever u voor uw vakantie hersteld meldt en direct daarna weer ziek.

Moet ik vakantiedagen afschrijven als ik ziek ben en op vakantie ga?
Neen, in principe hoeft u als u ziek bent en (met toestemming) op vakantie gaat geen dagen af te schrijven. Sommige werkgevers hebben (in overleg met de ondernemingsraad) een regeling getroffen die ertoe kan leiden dat als u ziek bent en met instemming van de bedrijfsarts op vakantie gaat er maximaal drie dagen als vakantieverlof worden aangemerkt. Uw aantal overige dagen moet dan nog wel op het door de overheid vastgestelde minimum blijven.

Als ik ziek ben bouw ik dan wel vakantiedagen op?
U bouwt alleen vakantiedagen op tijdens het laatste half jaar van uw ziekteperiode.

Wat is de minimale vakantietijd?
Artikel 7: 634 van het Burgerlijk Wetboek schrijft voor dat de werknemer minimaal aanspraak op vakantie kan maken van ten minste vier maal de overeengekomen arbeidstijd per week. In de cao VVT zijn de vakantieuren onderdeel van het verlofmandje.

Reorganisatie en/of fusie
Mij wordt na de reorganisatie een andere baan aangeboden, waar moet ik op letten?
Bij een reorganisatie of fusie lopen er verschillende trajecten. Allereerst het overleg van de werkgever met de OR. Deze heeft (afhankelijk van diverse zaken) instemmings- of adviesrecht en zonder dit kan de werkgever niet tot uitvoering van de plannen overgaan. Daarnaast en vaak parallel daaraan voert de werkgever overleg met de vakbonden die betrokken zijn bij de desbetreffende cao, over de sociaal economische gevolgen van de plannen voor de werknemers. Dit resulteert in een Sociaal Plan. Overigens zullen de vakbonden niet eerder overgaan tot ondertekenen van het Sociaal Plan dan nadat dit is besproken met de leden in een zogenaamde ledenraadpleging. Raadpleeg dus altijd het Sociaal Plan en neem zo nodig contact op met uw vakbond.